Anoreksja - inaczej jadłowstręt psychiczny, staje się jedną z częstszych przyczyn hospitalizacji nastolatek oraz młodych kobiet (zdarzają się również zachorowania u płci męskiej, na co należy być szczególnie wyczulonym). Choroba długo pozostaje niezauważona przez otoczenie, nawet najbliższą rodzinę, co dodatkowo utrudnia proces leczenia, gdyż pacjent trafia pod opiekę psychologa najczęściej w zaawansowanym i już mocno obciążającym organizm stanie psychofizycznym. Dzieje się tak z dwóch powodów.

Po pierwsze anorektyczki doskonale kamuflują swoją chorobę często podając całkiem racjonalne przyczyny swojego chudnięcia, a po drugie dlatego, że często jadłowstręt psychiczny mylony jest z eksperymentami z dietą czy też zdrowym odżywianiem. Jak zatem odróżnić czy dana osoba stosuje „zwykłą” dietę odchudzającą czy choruje na anoreksję. Przede wszystkim wskaźnikiem zaburzenia jest skala odchudzania, bardzo niskie BMI, ale także objawy psychologiczne takie jak: zaburzony obraz własnego ciała tzw. dysmorfofobia oraz paniczny lęk przed przytyciem. Pacjentki chore na jadłowstręt psychiczny cierpią na nierealistyczne przekonanie, że ich wygląd i budowa ciała są nieestetyczne. Chore osoby panicznie boją się przytycia, każda zmiana wagi nawet o 100 gram wzbudza silne, negatywne emocje, co ma nadmierny wpływ na decyzje i zachowanie. Wskutek tego pacjentka wyznacza sobie coraz bardziej nierealistyczne cele dotyczące wagi ciała. Zaburzenie to jest typowe dla okresu młodzieńczego - największe zagrożenie zachorowaniem dotyczy wieku między 14 a 18 rokiem życia. Charakterystycznym objawem dla anoreksji jest szybko postępujące wyniszczenie organizmu, które skutkuje często już nieodwracalnymi zmianami. Nieleczony jadłowstręt psychiczny prowadzi do śmierci w około 10% przypadków. W 75% przypadków rozpoczyna się przed 25 rokiem życia.

Zgodnie z poznawczo – behawioralnym modelem powstania jadłowstrętu psychicznego, rozwój zaburzenia powstaje według następującego schematu: pacjentka ma negatywną samoocenę oraz przejawia dysfunkcję w regulacji emocji co dotyczy zwłaszcza emocji negatywnych – tutaj czynnikiem zewnętrznym mocno wpływającym na rozwój zaburzenia jest często system rodzinny. Następnie chudnięcie staje się sposobem na szczęście, gdyż jest tym co decyduje, zdaniem pacjentki, o jej zewnętrznej atrakcyjności. Najważniejszym warunkiem piękna staje się chudość – skrajnie niska waga. Na tym etapie często duży jest wpływ środowiskowa zewnętrznego, w tym mediów i wzorców społecznych. Są też zawody szczególnie narażone na zachorowanie na anoreksję – są to: modelki, tancerze czy aktorzy. Na tym etapie rozwoju zaburzenia dla pacjentki utrata wagi staje się synonimem szczęścia, sukcesu w życiu. Gdy ten poziom zostaje osiągnięty rozwija się nadmierna koncentracja na wyglądzie i wadze, której skutkiem są restrykcyjne diety, mordercze ćwiczenia fizyczne, aż po głodówki i odmowę przyjmowania płynów. Skrajnie wychudzony organizm zaczyna zjadać własne mięśnie, a na koniec dochodzi do trwałego uszkodzenia mięśnia sercowego. Często przy bardzo niskim BMI konieczna jest hospitalizacja. Warto zaznaczyć, iż także w przypadku leczenia ambulatoryjnego na wyzdrowienie pacjentki pracuje cały zespół specjalistów: lekarz, psycholog i dietetyk.

Ogromna trudność w leczeniu anoreksji wynika z faktu, iż w rozumieniu pacjentki wyleczenie oznacza odebranie jej szczęścia. Pacjentki są dumne ze swojej chudości i siły charakteru. Chudnąc czują się lepsze od innych. Najważniejszym krokiem terapii jest zmiana tego przekonania. Poszukanie odpowiedzi na pytanie co znaczy być szczęśliwym? Jaką wartość ma dla mnie moje zdrowie i życie?

Kolejna trudność terapeutyczna dotyczy wpływu środowiska. Zwłaszcza w kontekście młodych dziewcząt nieodzowną jest równoległa terapia systemowa – rodzinna. Niestety jeśli w najbliższym dla chorej środowisku nic się nie zmienia, choroba nie ustępuje. Jeśli jednak wszystkie strony zostaną włączone w leczenie oraz, gdy współpraca w zespole: lekarz, psycholog, dietetyk układa się dobrze, to dana osoba ma szansę na całkowity powrót do zdrowia. Najważniejszym jednak krokiem do zdrowienia jest zmiana poznawcza i zrozumienie, że sukcesem i szczęściem nie jest chorowanie na jadłowstręt psychiczny, lecz pokonanie go i wyjście z choroby bez szwanku dla organizmu.

Centrum Opieki Zdrowotnej SANITATIS

ul. Piłsudskiego 64
64-600 Oborniki Wlkp.
602-626-000
poradnia@sanitatis.com.pl